حسين بن منصور الحلاج ( مترجم : قاسم مير آخورى )
111
مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى )
طاعت است و آن از آخرت است . تلخى و ناخوشى دنيا آيت دوزخ است . هركه معرفت حق او را مشغول كرد از صحبت خلق ، موضع او سايهء جمال معروف ازلى شد در جميع معانى . [ روايت ] 7 روايت كند : از ميثاق ، از برهان ، از مجمع قرآن ، كه : خداوند سبحان صاحب آيات است ، بازگردانندهء استخوان ريزها ( معيد رفات ) و زنده كنندهء مردگان است . آزال ( ازل ) مطلوب است به يمين ( راست ) او ، آباد مكسور نزد او . حق تبارك و تعالى گويد : يعنى روز قيامت ، كه ملك ملوكم و اين آن روز است كه همه روزها با آنچه رفته است ، باز وى آيد . به ميثاق عقايد ، معرفت خواهد كه حقّ سبحان در سطور لوح ارواح بنوشت ، چنانكه خبر داد : « أُولئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمانَ » « 1 » يا ميثاق الهام كه هر ساعت در دل نزول كند ؛ يا ميثاق اوّل كه اللّه خبر داد : « أَ لَسْتُ بِرَبِّكُمْ » « 2 » و اين صحيح است ؛ يا ميثاق رحمت به علم كه از ذات به زبان برهان خبر داد ؛ برهان اصل صفات است ، اين درست است . به زبان افعال سخن گويد افعال به زبان شواهد سخن گويد ؛ شواهد برهان است . مجمع قرآن ذات قديم است ، قرآن صفت است ، يا لوح محفوظ ، اين صحيح است ؛ يا جبرئيل يا مصطفى ( ع ) ؛ يا قلب يا روح . معنى خبر از افراد قديم از رسم قدم و ازل و ابد آن است كه اين اسماء و صفات عرفان بندگان راست . و اگرنه ، قبل و بعد و آزال و آباد نزد بروز ذات با شمشيرهاى ملك منقطع است . سر اكوان از اعناق ( گردنها ) دهر دهار برداشت ، بيخ تخوم ( حد فاصل ميان دو زمين ) ارض ، قهر او بركند ، پوست از سر آسمان بيرون كرد . چون « مطوى » « 3 » گشت ، به يمين ( دست ) قدرت در كتم عدم در اندازد . همه فنا كند و خود بماند ، چنان كه خود بود . « لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ » « 4 » « وَ ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَ الْأَرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ السَّماواتُ مَطْوِيَّاتٌ بِيَمِينِهِ » « 5 »
--> ( 1 ) . مجادله ، آيه 22 ؛ خدا بر دلهايشان نور ايمان نگاشته . ( 2 ) . اعراف ، آيهء 171 ؛ آيا پروردگار شما نيستم ؟ ( 3 ) . درهم پيچيد ، در نورديد . ( 4 ) . مؤمن ، آيه 16 ؛ در آن روز ملك از آن كيست ؟ از آن خداست . ( 5 ) . زمر ، آيه 67 ؛ و آنان كه غير خدا را طلبيدند ، خدا را چنان كه بايد به عظمت نشناختند و در روز قيامت زمين در قبضهء اوست و آسمانها پيچيده به دست سلطنت اوست .